Dịp Tết không chỉ là thời gian sum vầy mà còn là thời điểm “vàng” cho các loại virus, vi khuẩn đường hô hấp tấn công trẻ nhỏ. Với khí hậu nồm ẩm ở miền Bắc hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa ngày và đêm ở miền Nam, trẻ em — đối tượng có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện — rất dễ mắc các bệnh lý từ nhẹ đến nặng.

  1. Các bệnh hô hấp thường gặp ngày Tết và dấu hiệu nhận biết

Trong những ngày Tết, ba mẹ cần đặc biệt lưu ý 3 nhóm bệnh phổ biến sau:

Cảm cúm (Influenza)

Khác với cảm lạnh thông thường, cúm thường khởi phát đột ngột. Trẻ có thể sốt cao từ 38.5°C – 39°C, đau mỏi cơ thể, mệt mỏi và ho khan.

Viêm mũi họng

Đây là tình trạng phổ biến nhất khi trẻ đi chúc Tết, tiếp xúc với khói thuốc lá hoặc bụi đường. Trẻ thường có biểu hiện chảy nước mũi, nghẹt mũi, đau họng, hắt hơi và có thể sốt nhẹ.

Viêm phổi

Đây là biến chứng nặng nhất. Nếu không được phát hiện kịp thời từ các triệu chứng viêm đường hô hấp trên, vi khuẩn/virus sẽ tấn công xuống phổi.

  • Dấu hiệu nguy hiểm: Thở nhanh bất thường, rút lõm lồng ngực (phần dưới xương ức lõm vào khi trẻ hít vào), tím tái môi và đầu ngón tay.

  1. Tại sao trẻ dễ mắc bệnh hô hấp vào dịp Tết?

Có 4 nguyên nhân chính khiến “tỉ lệ trẻ nhập viện vì hô hấp tăng cao” vào mỗi kỳ nghỉ lễ:

  • Thời tiết biến động: Sự chênh lệch nhiệt độ giữa trong nhà và ngoài trời khi đi chúc Tết khiến niêm mạc mũi họng của trẻ dễ bị kích ứng.
  • Môi trường đông đúc: Các lễ hội, điểm du lịch là nơi tập trung đông người, dễ lây nhiễm chéo các loại virus như RSV, Adenovirus hay virus Cúm.
  • Chế độ sinh hoạt đảo lộn: Trẻ thường thức khuya hơn, ăn nhiều đồ ngọt, uống nước đá và ít uống nước lọc, dẫn đến giảm sức đề kháng.
  • Vệ sinh kém: Khi đi chơi xa, việc rửa tay bằng xà phòng thường bị xem nhẹ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua đường mũi, miệng.
  1. Chiến lược phòng bệnh “5 cánh tay” cho trẻ

Để Tết này trọn vẹn niềm vui, ba mẹ hãy áp dụng ngay các biện pháp phòng ngừa chủ động sau:

3.1. Giữ ấm đúng cách (Quy tắc 4 ấm – 1 lạnh)

Không nên mặc quá nhiều áo khiến trẻ đổ mồ hôi thấm ngược vào trong gây viêm phổi. Hãy giữ ấm: Bàn tay, Bàn chân, Ngực và Bụng. Để hở phần Đầu cho thoáng mát nhưng vẫn cần đội mũ mỏng khi ra ngoài trời gió.

3.2. Vệ sinh đường hô hấp và bàn tay

  • Rửa mũi, súc họng: Sau khi đi chơi về, hãy vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý 0,9% để loại bỏ bụi bẩn và mầm bệnh.
  • Rửa tay: Tập thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Đây là “vaccine” đơn giản nhất để chặn đứng đường lây truyền của virus.

3.3. Chế độ dinh dưỡng “Tăng cường đề kháng”

  • Ưu tiên thực phẩm giàu Vitamin C (cam, quýt, bưởi) và Kẽm (thịt bò, tôm, các loại đậu).
  • Đảm bảo trẻ uống đủ nước ấm để giữ ẩm niêm mạc họng.
  • Hạn chế tối đa nước ngọt có gas và bánh kẹo nhiều đường.

3.4. Kiểm soát môi trường sống

  • Tránh để trẻ tiếp xúc với người đang có biểu hiện ho, sốt.
  • Tuyệt đối không để trẻ hít phải khói thuốc lá từ người lớn trong các buổi liên hoan.
  • Sử dụng khẩu trang chuẩn khi đưa trẻ đến nơi đông người.

3.5. Tiêm phòng đầy đủ

Trước Tết, hãy kiểm tra xem trẻ đã được tiêm nhắc lại các mũi Cúm, Phế cầu hay chưa. Đây là lá chắn vững chắc nhất để ngăn ngừa biến chứng viêm phổi nặng.

  1. Khi nào cần đưa trẻ đi bệnh viện ngay?

Dịp Tết, tâm lý ngại đi bệnh viện của nhiều phụ huynh có thể khiến bệnh của trẻ trở nặng. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam, hãy đưa trẻ đi cấp cứu nếu có một trong các dấu hiệu sau:

  1. Trẻ thở nhanh (nhịp thở > 50 lần/phút đối với trẻ từ 2-12 tháng, > 40 lần/phút với trẻ từ 1-5 tuổi).
  2. Sốt cao liên tục trên 39°C không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường.
  3. Trẻ lờ đờ, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc quấy khóc không dứt.
  4. Bỏ bú, bỏ ăn hoặc nôn tất cả mọi thứ.
  5. Có dấu hiệu rút lõm lồng ngực rõ rệt.